Sayı : B.13.2.SGK.0.11.03.05 20/01/2010

Konu : İlaç Takip Sistemi ile Karekodlu ürünlerin

 bedellerinin ödenmesi.

GENELGE

2010/ 11

Ülkemizde ruhsatlı/izinli beşeri tıbbi ürünleri kullanacak kişilerin sağlığı ve güvenliği
açısından, beşeri tıbbi ürünlerin tanınmasını ve doğru kullanılmasını sağlamak için Sağlık
Bakanlığı tarafından yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ambalaj ve Etiketleme Yönetmeliğinin 5
inci maddesinde yer alan,

“…

r) Ürünlerin takip edilebilirliğini sağlamak için karekod ve yanında karekodun içeriğine
dair gözle okunabilir bilgiler yer alır. Ruhsat/izin sahipleri, ürünlerinin dış ambalajları üzerine,
bu Yönetmeliğe bağlı olarak çıkarılacak barkod uygulama kılavuzunda belirlenen standartlar
dâhilinde, karekod ve içeriğine ait gözle okunabilir bilgileri, karekod okuyabilen okuyucularla
okunabilecek şekilde uygularlar. Karekod, hastane ambalajlı olanlar da dahil olmak üzere,
reçeteli ya da reçetesiz ilaçlar, geri ödemeye tabi ara ürünler ve geri ödemeye tabi tıbbi beslenme
ürünlerinin ambalajları üzerinde bulunur. Karekod, Bakanlığın ihale ile alarak geri ödeme
kapsamı dışında sarf edeceği ürünlere konulmayabilir. Karekod içeriğine ait gözle okunabilir
bilgiler, okunaklı ve ilgili kılavuzda belirtilen şekle uygun olarak yazılır. Ambalaj üzerine olması
gereken bilgilerin belirtilen şekle uygun gözle okunabilir bilgiler içinde yer alması halinde, aynı
bilgilerin ambalaj üzerinde başka bir yerde ayrıca yazılması zorunlu değildir. Karekod içindeki
bilgilerde son kullanma tarihi rakamla yıl, ay ve gün şeklinde, ayın son günü olarak
kullanılabilir.

s) Ürün barkodu bulunabilir. Ancak ürün üzerinde kupürle birlikte karekod da varsa,
kupür üzerine iptal edildiğine dair bilgi konulur.

ş) Ürün ambalajları üzerine fiyat bilgisi konulabilir.” hükümleri ile beşeri tıbbi ürünlerin
dış ambalajlarında karekoda yer verilmesi, eski uygulamada belirtildiği şekilde ürün fiyat kupürü
ve ürün barkodu bulunması zorunluluğuna son verilmiştir.

Ürün dış ambalajlarında karekod bulunmasına ilişkin olarak ise Yönetmeliğin Geçici 2
nci maddesinde 30/9/2009 tarihli ve 27362 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikler
neticesinde “Karekod, ilaç ambalajlarında hem izleme hem de geri ödeme amacıyla
kullanılacaktır. Karekod ifadesi bu Yönetmelik ve bu Yönetmeliğe atfen hazırlanan diğer
mevzuatta yer alan ‘kupür’ ya da ‘kupür ve barkod’ ifadelerini de karşılar. 01/01/2010 tarihinden
itibaren üretilen tüm ürünler üzerine, ruhsat/izin sahipleri tarafından karekod konulur. Bu
tarihten önce üretilmiş ürünler 01/01/2011 tarihine kadar piyasada satılabilecektir. Kupürlü bir
ambalaj üzerine karekod uygulanmak istenirse kupür, tekrar kullanılmasını engelleyecek şekilde
(çizilerek, baskı ile veya benzeri bir yöntemle) iptal edilir ve İlaç Takip Sistemine bildirimi
yapılarak ilaç piyasaya verilir. Karekodun kupür üzerine sökülemeyecek bir etiketle konulması
da kupürün iptali olarak kabul edilir. Karekod etiket şeklinde kupür üzerine yapıştırılacaksa,
mevcut kupür önceden iptal edilir. Piyasada bulunan kupürlü ürünler üzerine, ruhsat/izin
sahipleri tarafından etiket veya benzeri bir yöntemle, karekod konulabilir. Bu işlem, firmanın
kontrolü altında olmak üzere, ecza depoları ya da eczanelerde de yapılabilir. Serumlar (periton
diyaliz solüsyonları, tıbbi mamalar ve enteral beslenme ürünleri hariç olmak üzere),
radyofarmasötikler, sıfır santigrat dereceden daha soğuk ortamlarda bekletilmesi zorunlu olan
soğuk zincir ürünleri ile alerji aşıları gibi kişiye özel üretilmiş ilaçlar 01/01/2011 tarihine kadar


karekod uygulamasının kapsamı dışındadır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Sağlık Bakanlığınca Yönetmelikle yapılan düzenlemelere açıklayıcı olarak 31/12/2009
tarihinde yayımlanan “İlaç Takip Sisteminin Uygulanması” konulu 2009/84 sayılı Genelgede
“… ürünlerde karekodun konulma mecburiyeti 01 Ocak 2010 tarihi olarak belirlenmiştir. Bu
tarihten itibaren ‘üretilen’ tüm ürünlere karekod konulacaktır. İthal ürünlerin de üretim tarihleri
2010 içinde ise karekod mutlaka konulacaktır …”, “… Eczaneler karekodlu ilaçların satışı
esnasında mutlaka İlaç Takip Sistemi’ne satış bildirimi yapacaklardır. …” ibareleri yer almakta,
bunun yanı sıra “… Geri ödeme kurumlarının 01 Ocak 2010 tarihinden itibaren ilaç
ödemelerinde karekodlu ilaçları İlaç Takip Sistemi’nden kontrol etmeleri gerekmektedir.”
hükmü ile Kurumumuzun bedelini ödeyeceği ilaçları İlaç Takip Sistemi üzerinden kontrol etme
zorunluluğu doğmuştur.

Bu kapsamda, Kurumumuz tarafından 03/07/2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan “Sosyal Güvenlik Kurumları Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile karekodlu ürünlerin ödenmesi için reçete ekine barkod ve
kupür yapıştırılması zorunluluğu kaldırılmıştır. Söz konusu ilaçların bedellerinin ödenmesinde
Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğünün “İlaç Takip Sisteminin Uygulanması”
konulu 2009/84 sayılı Genelgesinde belirtilen şekilde İlaç Takip Sistemine yapılacak üretim yada
ithalat, satış, iade, ihracat ve deaktivasyon bildirimleri esas alınacaktır.

Bu Genelge ile bu kapsamda üretilen ürünlerin Bakanlık İlaç Takip Sistemine
kaydedilerek Kuruma faturalandırılma işlemlerinde uyulacak usul ve esaslar aşağıdaki şekilde
belirlenmiştir.

1. Tanımlar

Bu Genelgede yer alan;

1.1. İTS: Sağlık Bakanlığı İlaç Takip Sistemini,

1.2. Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

1.3. Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu,

1.4. Yönetmelik: Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ambalaj
ve Etiketleme Yönetmeliğini,

1.5. Karekod: Beşeri tıbbi ürünlerin dış ambalajı üzerine Yönetmeliğe bağlı olarak
çıkarılan barkod uygulama kılavuzunda belirlenen standartlar dâhilinde uygulanan
Datamatrix tipinde 2 boyutlu barkodu,

ifade eder.

2. Uygulanacak Usul ve Esaslar

 2.1. 01/01/2010 tarihinden önce üretilerek Yönetmeliğe uygun olarak ambalajlanan ve
üzerinde sadece barkod ve kupür bulunan ürünler, mevcut uygulamada olduğu şekliyle kupür ve
barkodları kesilip reçeteye eklenerek Kuruma fatura edilecektir. Bu ürünler İTS’ye
kaydedilmeyecektir.

2.2. 01/01/2010 tarihinden önce karekod basılmak üzere kupürsüz tasarlanmış
ambalajlara, kupür yerine işlem görmesi için sürşarj konulmayacaktır. Bu tarih itibariyle
piyasaya sürülecek ürünler, karekodlu olarak üretilecek ve karekod bilgileri İlaç Takip Sistemine
bildirildikten sonra piyasaya verilecektir. Piyasada bulunan bu tür ürünler 01/04/2010 tarihine
kadar barkod ve fiyat kupürü yerine geçen firma sürşarjı/etiketi kesilip reçeteye eklenerek
Kuruma fatura edilecektir.

 2.3. 01/01/2010 tarihinden önce üretilerek ambalajlanan ve üzerinde “karekodlu”,
“karekodludur” gibi ifadelerle iptal edilmemiş fiyat kupürü ile birlikte karekod ve barkod


bulunan ürünler firmalar tarafından İTS’ye kaydedilmeyecektir. Bu ürünler fiyat kupürü,
karekod ve barkodları kesilip reçeteye eklenerek Kuruma fatura edilecektir.

2.4. Yönetmeliğe uygun olarak ambalajlanan ve dış ambalajında karekod bulunduğu için
fiyat kupürü üzerinde “karekodlu”, “karekodludur” gibi ibarelerle fiyat kupürü iptal edilmiş
ürünler, İTS’ye firmalar tarafından kaydedilmeyip, bu ürünler 01/04/2010 tarihine kadar fiyat
kupürü, karekod ve barkodları kesilip reçeteye eklenerek Kuruma fatura edilecektir. 01/04/2010
tarihi itibariyle eczanelerce karşılanan reçetelere, üzerinde “KAREKODLU”, “K.KODLU”,
“KAREKODLUDUR”, “KAREKOD İÇERMEKTEDİR” ve benzeri ibareler yer alan fiyat
kupürleri kesilerek eklendiği taktirde bu ürünlerin bedeli ödenmeyecektir.

2.5. Karekod ile birlikte fiyat kupürü taşıyan ürünlerin fiyat kupürü iptali işlemleri kupür
üzerine firmalar tarafından konulacak “İTS KAYDI YAPILMIŞTIR”, “İTS BİLDİRİMİ
YAPILMIŞTIR” veya kısaca “İTS” ibaresi ile yapılacaktır. Bu şekilde fiyat kupürü iptali yapılan
ürünler firmalar tarafından İTS’ye bildirimlerinin yapılmasından sonra eczaneler tarafından
yalnızca karekodları aracılığıyla İTS’den onay alınarak Kuruma fatura edilebilecektir.

2.6. Sağlık Bakanlığınca yapılan mevzuat düzenlemeleri neticesinde 01/01/2010 tarihi
itibariyle karekodlu (fiyat kupürüsüz veya kupürü yukarıda belirlenen şekilde iptal edilmiş)
üretilerek piyasaya verilen ürünler İTS’den onay alınarak Kuruma fatura edilecektir. Bu
ürünlerin karekodları veya barkodları kesilerek reçete ekinde Kuruma gönderilmeyecektir.

2.6.1. Yönetmeliğe göre ambalajlanmış ürünlerin karekodlu kısım ile birlikte kesilmiş
firma kupürü yerine geçen etiket/firma sürşarjı,

2.6.2. Yönetmeliğe göre ambalajlarda yer alabilecek “fiyat bilgisi” kısmı,

2.6.3. Fiyat kupürü dışındaki bölümlere uygulanmış “eczane sürşarj etiketi”,

mükerrer ödemeye neden olabileceğinden Kurumumuzca yapılacak ödemelere
esas teşkil etmeyecektir.

Bu madde kapsamındaki ürünler ve ödeme şekilleri Genelge eki tabloda özetlenmiştir.

3. Karekodlu ürünlerin İTS’den onay alınarak Kuruma faturalandırılması

Sağlık Bakanlığınca ve Kurumca yapılan mevzuat düzenlemeleri neticesinde 01/01/2010
tarihinden itibaren üretilen karekodlu ilaçların geri ödeme işlemlerinde ise aşağıda yer alan işlem
adımları yerine getirilecektir.

3.1. Kurumumuz sağlık yardımlarından faydalanan kişilerin reçeteleri ile sözleşmeli
eczanelere müracaatını takiben öncelikle Kurumumuz Eczane Provizyon Sisteminde önceden
olduğu gibi provizyon işlemleri yapılacaktır. Eczane tarafından hastaya karekodlu ürün verilmesi
halinde Eczane Provizyon Sistemindeki “Karekodlu ilaç” kutucuğu işaretlenecektir. Reçete için
“İşlem numarası” oluşturulacaktır. Provizyon Sisteminden alınan kayıt çıktısı üzerinde reçetenin
karekodlu ilaç içerdiğini gösterir “KAREKODLU” ibaresi yer alacaktır.

3.2. Kurumdan bağımsız olarak eczaneler, paket programları aracılığıyla Sağlık Bakanlığı
İlaç Takip Sistemine Kurum tarafından verilen “eczane kodu”, reçeteye ait “işlem numarası”,
satışı yapılacak olan kutuya/kutulara ait karekodları bildirerek satış bildirimi yapacaktır.

3.3. Eczaneler, paket programları aracılığıyla önceden satışı bildirilmiş olan karekodlu
ilaçlar için Sağlık Bakanlığı İlaç Takip Sistemine satış onayı almak amacıyla Kurum tarafından
verilen “eczane kodu”, reçeteye ait “işlem numarası” kullanarak satış onay bildirimi
(Kesinleştirme) yapacaktır. Aynı aşamada satış onayı verilen karekod bilgileri Kurumumuz
Eczane Provizyon Sistemine de aktarılmaktadır.

3.4. Eczane tarafından Kurumumuz Eczane Provizyon Sistemi aracılığıyla (3.2) ve (3.3)
numaralı maddelerde belirtilen Satış Bildirim ve Satış Onay Bildirimi (Kesinleştirme) işlemleri


yapıldıktan sonra mevcutta olduğu gibi dönem sonlandırma işlemleri yapılacaktır. Sonlandırması
yapılan reçetelerde karekodlu ürün yer alması halinde ayrıca Eczane Döküm Uygulamasından
“Karekod Döküm Listesi” bölümünden çıktı alınacaktır.

4. Yürürlük

 Bu Genelge 29/01/2010 tarihinde yürürlüğe girer.

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.

M. Emin ZARARSIZ

Kurum Başkanı